Kiedy płynność finansowa twojej firmy wysycha, oglądasz każdą złotówkę z dwóch stron. W takiej sytuacji myśl o wydaniu pieniędzy na prawników czy doradców wydaje się absurdalna. Pamiętam ten paraliż decyzyjny. Z jednej strony wierzyciele dobijali się do drzwi, z drugiej – bałem się, że koszt profesjonalnej pomocy przerośnie moje możliwości. Jednak w biznesie, tak jak w medycynie, operacja ratująca życie kosztuje, ale jej brak kosztuje znacznie więcej – w tym przypadku utratę dorobku całego życia. Rozbijmy więc te koszty na czynniki pierwsze, żebyś wiedział, na co się piszesz.

Wynagrodzenie Doradcy Restrukturyzacyjnego – główny wydatek

Nie ma co ukrywać, to będzie największa pozycja na fakturze. W procesie restrukturyzacji nie możesz działać sam – potrzebujesz licencjonowanego Doradcy Restrukturyzacyjnego. Pełni on funkcję nadzorcy układu. Jego wynagrodzenie nie jest jednak "widzimisię". W najpopularniejszym obecnie trybie, czyli postępowaniu o zatwierdzenie układu, stawki są często umowne, ale rynek wypracował pewne standardy.

Zazwyczaj wynagrodzenie składa się z dwóch części. Pierwsza to opłata wstępna lub ryczałtowa za otwarcie postępowania, przygotowanie spisu wierzytelności i planu restrukturyzacyjnego. W 2026 roku dla małych i średnich firm są to kwoty rzędu kilkunastu tysięcy złotych. To sporo, ale pamiętaj, że ten człowiek bierze na siebie odpowiedzialność prawną za proces i negocjuje w Twoim imieniu z bankami, które nie słyną z empatii.

Premia za sukces – dlaczego warto ją zapłacić?

Druga część wynagrodzenia doradcy to tak zwany "success fee", czyli premia za sukces. Jest ona płatna zazwyczaj dopiero wtedy, gdy wierzyciele zagłosują za układem, a sąd go zatwierdzi. To uczciwy mechanizm. Motywuje doradcę, by stawał na głowie, przekonując twoich kontrahentów do ugody. Wysokość tej premii jest często regulowana ustawowo i zależy od kwoty rozdysponowanej między wierzycieli – im większy dług uda się skutecznie zrestrukturyzować, tym wyższe wynagrodzenie, ale są to procenty, które w ogólnym rozrachunku opłacają się bardziej niż upadłość.

Koszty sądowe i biurokracja

W porównaniu do honorarium doradcy, koszty sądowe są drugoplanowe, ale wciąż zauważalne. Musisz liczyć się z opłatą za złożenie wniosku do sądu oraz kosztami obwieszczeń w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (KRZ). System ten jest cyfrowy, co teoretycznie obniża koszty papieru i wysyłki, ale samo korzystanie z procedur wiąże się z opłatami skarbowymi. Nie są to kwoty, które zrujnują firmę (zamykają się zazwyczaj w kilkuset złotych do kilku tysięcy przy dużych, skomplikowanych sprawach z wieloma wierzycielami), ale trzeba mieć je na uwadze w budżecie.

Ukryte koszty procesu

Restrukturyzacja to nie tylko sąd i doradca. To także praca Twojej księgowości. Biuro rachunkowe będzie miało pełne ręce roboty przy przygotowywaniu bilansów, spisów inwentarza i dokumentów finansowych. Często księgowi doliczają dodatkowe opłaty za ten wzmożony nakład pracy. Czasem konieczna jest też wycena majątku przez rzeczoznawcę, jeśli planujesz sprzedaż jakiejś nieruchomości, by spłacić część długów. To kolejne kilka tysięcy złotych, które trzeba wyłożyć na stół, zanim zobaczysz efekty.

Restrukturyzacja vs Upadłość – co się bardziej opłaca?

Patrząc na te kwoty, możesz pomyśleć: "drogo". Ale spójrz na alternatywę. Upadłość oznacza likwidację firmy, zwolnienie wszystkich pracowników, wyprzedaż majątku za bezcen przez syndyka i często pozostanie z długami, których masa upadłościowa nie pokryła. Restrukturyzacja to inwestycja w przetrwanie. Koszt postępowania to cena za "parasol ochronny", który zatrzymuje egzekucje komornicze, anuluje odsetki i pozwala zredukować zadłużenie często o 30, 40 czy nawet 50 procent.

Gdy podliczyłem, ile zaoszczędziłem dzięki umorzeniu części długów i wstrzymaniu naliczania odsetek, okazało się, że wydatki na doradcę zwróciły się wielokrotnie już w pierwszym roku realizacji układu. Restrukturyzacja kosztuje, to fakt. Ale bankructwo kosztuje wszystko.