Decyzja o ogłoszeniu osobistego bankructwa rzadko dotyka tylko jednej osoby. Kiedy w grę wchodzi rodzina, najczęstszym pytaniem paraliżującym dłużników trafiających do kancelarii Finteo jest: "Czy przez moje błędy mój mąż lub żona stracą wszystko?". W polskim prawie relacje majątkowe między małżonkami są niezwykle silnie splecione, a wejście w procedurę oddłużeniową wywołuje natychmiastowe i bardzo ostre skutki dla obu stron.

Brak wiedzy na temat tych mechanizmów często powstrzymuje ludzi przed ratowaniem swojego życia finansowego, podczas gdy odpowiednie zrozumienie przepisów i przygotowanie strategii pozwala przejść przez upadłość konsumencką w sposób bezpieczny i kontrolowany. Przyjrzyjmy się zatem, jak system prawny traktuje małżeństwo w obliczu niewypłacalności jednego z partnerów.

Natychmiastowa rozdzielność i los majątku wspólnego

Najważniejsza zasada, o której musisz wiedzieć, uderza z całą mocą w dniu wydania postanowienia przez sąd. Z chwilą ogłoszenia upadłości konsumenckiej jednego z małżonków, pomiędzy stronami powstaje z mocy prawa przymusowa rozdzielność majątkowa. Od tego momentu wszystko, co zarobisz Ty i Twój partner, trafia na Wasze osobiste, oddzielne konta. To jednak tylko początek zmian.

Prawdziwy wstrząs dotyczy tego, co zgromadziliście do tej pory. Cały Wasz dotychczasowy majątek wspólny (czyli na przykład kupione po ślubie mieszkanie, samochód czy oszczędności na wspólnym koncie) wchodzi z urzędu do tak zwanej masy upadłościowej. Oznacza to, że syndyk przejmuje kontrolę nad całym dorobkiem rodziny, a nie tylko nad "połową" należącą do zadłużonego małżonka. Małżonek niebędący bankrutem staje się w tej sytuacji specyficznym wierzycielem – ma prawo zgłosić do sądu swoje roszczenie o wypłatę równowartości jego udziału w majątku, ale nastąpi to dopiero po spieniężeniu dóbr przez syndyka. To niezwykle bolesny proces, dlatego decyzja o bankructwie w trwającym małżeństwie bez intercyzy zawsze wymaga perfekcyjnego przeliczenia bilansu zysków i strat.

Intercyza przed upadłością – uwaga na pułapkę

Wielu dłużników wpada na pozornie genialny pomysł: "Podpiszemy u notariusza intercyzę i przepiszemy cały majątek na żonę, a miesiąc później złożę wniosek o upadłość". Jako eksperci Finteo musimy z całą mocą ostrzec przed takim działaniem. Prawo upadłościowe jest doskonale zabezpieczone przed próbami wyprowadzania aktywów kosztem wierzycieli.

Sąd i syndyk wnikliwie badają historię majątkową dłużnika. Zgodnie z przepisami, umowa o rozdzielności majątkowej (intercyza) jest skuteczna wobec masy upadłościowej tylko i wyłącznie wtedy, gdy została zawarta na minimum dwa lata przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Wszelkie nagłe darowizny, podziały majątku czy przepisywanie domów na członków rodziny tuż przed bankructwem zostaną przez syndyka uznane za bezskuteczne. Syndyk ma prawo cofnąć te transakcje, odzyskać nieruchomości, a dłużnik naraża się na zarzut celowego pokrzywdzenia wierzycieli, co może doprowadzić do całkowitego odrzucenia wniosku o oddłużenie.

Długi zaciągnięte bez zgody małżonka

Istnieje jednak również bardzo pozytywny aspekt całego procesu, który przynosi ogromną ulgę współmałżonkom. W dzisiejszych czasach pętle zadłużenia najczęściej powstają z powodu tak zwanych chwilówek i szybkich kredytów internetowych. W zdecydowanej większości przypadków są one zaciągane potajemnie, bez wiedzy i pisemnej zgody drugiego małżonka.

W takiej sytuacji małżonek niezadłużony może spać spokojnie pod kątem swoich własnych dochodów. Egzekucja komornicza, a później postępowanie upadłościowe, nie mogą sięgnąć do jego osobistej pensji, jego osobistego konta bankowego ani do majątku, który nabył przed ślubem lub otrzymał w spadku. Upadłość konsumencka to skomplikowany zabieg na żywym organizmie rodziny, ale przeprowadzony z chłodną głową i przy wsparciu doświadczonych doradców, pozwala odciąć toksyczne długi, chroniąc drugą połowę przed wciągnięciem w finansową przepaść.